|
Strona główna » Nasze miasto » Historia
Historia Świnoujścia
Znaleziska archeologiczne, poświadczają pojawienie się pierwszych osad ludzkich, w okolicach dawnego ujścia Świny, już przed 5 tysiącami lat. Najstarsze zapisy dotyczące tych okolic sięgają XII wieku. Do słowiańskiej naz-wy znajdującej się tu osady "Swine", w XVIII wieku dodano końcówkę "münde", t.j. "ujście", stąd powstała słowiańsko-niemiecka nazwa "Swinemünde". Obowiązy-wała ona do 1945 r.
Już w XI wieku prowadził tędy główny szlak handlowy na kierunku wschód - zachód i wodny z północy na południe. Tu spotykały się interesy handlowe i polityczne Słowian, Niemców i Duńczyków.
Przed tysiącem lat Tereny ujścia Świny wcho-dziły w skład plemiennego państwa Wolinian, które Mieszko I włączył do swego państwa. W wiekach późniejszych władali tu książęta po-morscy, którzy po obu stronach rzeki wznosili grody warowne, kilkakrotnie niszczone przez duńskie najazdy w XII w. W wieku XVII Szczecin oraz wyspy Uznam i Wolin znalazły się w rękach szwedzkich, a w 1720 zawładnęły nimi Prusy. Wkrótce też u ujścia Świny ruszyła budowa portu, a leżąca tu osada przekształciła się w portowe miasto. W 1765 r. uzyskało ono prawa miejskie.
W wieku XIX port znacznie się rozwinął. Budowa mola, pogłębienie toru wodnego i wzniesienie latarni morskiej, poprawiły znacznie warunki bezpieczeństwa żeglugi. Uruchomiona została regularna żegluga pasa-żerska a pod koniec tegoż wieku, miasto uzyskało połączenie kolejowe z Berlinem. To wszystko wpłynęło korzystnie na rozwój miasta.
Czynnikiem, który wyznaczył nowe hory-zonty rozwojowe miastu, było powstanie kąpieliska morskiego w 1824 r. W końcu XIX wieku w szybkim tempie powstała dzielnica uzdrowiskowa, oddzielona od centrum wspa-niałym parkiem, dom zdrojowy, łazienki solan-kowe, a na plaży modne wówczas molo. Głębinowe odwierty pozwoliły na eksploatacje źródeł solanki, co przysporzyło kąpielisku morskiemu także renomę miejscowości kuracyjnej. Miasto, które zaczęto nazywać "wanną kąpielową Berlina", czyniło zawrotna wręcz karierę i zdobyło europejska popularność. Na promenadzie i w salonach każdego roku roiło się od znakomitości ze świata interesów, kultury, polityki z wielu krajów. Niczym nadzwyczajnym nie były także wizyty przedstawicieli europejskiej arystokracji czy koronowanych osobistości.
Niemal też od zarania swych dziejów pełniło też to miejsce, z racji położenia, ważne funkcje militarne. Od połowy XIX wieku ujście Świny zostało silnie ufortyfikowane, z czasem tez stacjonowała tu flota wojenna cesarskich Niemiec. Szczególnie intensywna militaryzacja miasta i okolicy, nastąpiła w latach poprzedzających II wojnę światową. Być może zdecydowało to o tym, iż w ostatnich tygodniach wojny przeżyło miasto potężny nalot alianckiego lotnictwa. Spowodował on znaczne zniszczenia zabudowy portowej i miejskiej. W początkach maja 1945 r. Świnoujście zostało zajęte bez walki przez armię radziecką. Dopiero w początkach października tegoż roku, na mocy postanowień Układu Poczdamskiego przejęte zostało przez polską administrację. Pierwsze, powojenne lata nie sprzyjały jednakowoż odbudowie i rozwojowi miasta. Urządzenia portowe, ważniejsze obiekty komunalne i cała dzielnica nadmorska pozostawały w wyłącznym użytkowaniu radzieckich jednostek wojskowych. Hamowało to wszelkie inicjatywy rozwojowe.
Już w 1948 roku przystąpiono jednak do budowy bazy rybołówstwa morskiego, na wschodnim wybrzeżu Świny. W latach następnych roz-budowano port, który stał się ważnym elementem zespołu portowego Szczecin - Świnoujście. Od podstaw wybudowana została Morska Stocz-nia Remontowa.
Po 1957 r., tzn. po wycofaniu się Rosjan z dzielnicy nadmorskiej, przywrócono miastu jego kuracyjne funkcje, odbudowując istniejącą bazę i organizując nową. Świnoujście ponownie stało się kąpieliskiem morskim i uzdrowiskiem bijącym wszelkie rekordy popularności. Odzyskanie przez Polskę pełnej suwerenności, zmiany systemu społeczno-gospodarczego, stworzyły również w Świnoujściu nowe, dogodne warunki rozwoju. Miasto stało się wzorem współpracy przygranicznej z Niemcami, a rozwój turystyki i handlu stały się niezwykle dynamiczne. W grudniu 1992 r. wyszły stąd ostatnie jednostki wojsk radzieckich. Od tego czasu społeczność mieszkańców, w pełni samodzielnie, mogła kształtować nową historię tego pięknego zakątka.
|
|